Wie een nacht in een tent doorbrengt, merkt snel dat de mat onder je slaapzak minstens zo belangrijk is als de slaapzak zelf. De grond neemt warmte weg en laat elke kleine hobbel voelen. Een slaapmat doet 2 dingen: hij isoleert van de ondergrond en hij maakt het liggen comfortabeler. Welke mat daarvoor het best past, hangt af van waar je slaapt en hoe je reist.
3 soorten: schuim, zelfopblazend en lucht met pomp
Een schuimmat, zoals de NOMAD Perth 5.0 (5 cm) en de Bo-Camp tweepersoonsmat, is niet opblaasbaar. Je rolt hem uit en gaat liggen. Daardoor kan hij nooit lek raken en is hij snel klaar, maar hij is stijver en neemt meer plaats in je bagage in dan een mat die je leeg opvouwt. De Bo-Camp is een flinterdun model van 0,5 cm met een isolerende aluminiumlaag; dat is meer een ondergrondse isolatie dan een matras.
Een zelfopblazende mat heeft schuim binnenin dat uitzet wanneer je het ventiel opendraait. Je vult meestal nog enkele ademteugen of pompslagen bij. De HUSH Basic (3 cm), Springos (5 cm) en Framehack (6 cm) horen hierbij. Een stap verder gaan de matten met ingebouwde voetpomp, zoals de Jaxplore (13 cm), de Needventure (10 cm), de Travelhawk (10 cm) en de Kochar (8 cm): die noemen opblaastijden tussen 30 seconden en 2 minuten zonder losse pomp.
Dikte: hoeveel centimeter heb je nodig?
In deze lijst varieert de dikte van 0,5 cm tot 13 cm. Hoe dikker de mat, hoe verder je van de koude, harde grond ligt. Een 3 cm dikke mat, zoals de HUSH, is een lichte oplossing voor een warme zomernacht of een korte tocht. Voor een weekend in de tent zijn 8 tot 10 cm, zoals bij de NOMAD Darwin 10.0 en de Kochar, comfortabeler. Zijslapers voelen het verschil het sterkst, omdat schouder en heup dieper wegzakken in een dunne mat. Wat je erbij krijgt aan dikte, betaal je met pakmaat en gewicht.
R-waarde: wat het getal zegt
De R-waarde geeft aan hoe goed de mat isoleert tegen koude van de grond; een hoger getal betekent meer isolatie. In de gegevens noemt alleen de Needventure een waarde: R 4. De andere modellen vermelden geen R-waarde. Heb je zekerheid nodig voor koude nachten, kies dan een mat waarvan de fabrikant de waarde noemt in plaats van op de dikte alleen te vertrouwen.
Formaat: lengte, breedte en gedeeld slapen
Een lengte van 180 cm (Springos) of 198 cm (NOMAD Darwin en Perth) maakt een groot verschil als je lang bent. Let ook op de breedte: 50 cm (Springos) is smal; 68 tot 70 cm (Darwin, Kochar, Travelhawk) geeft meer ruimte om je arm neer te leggen. Alleen de Bo-Camp is bedoeld voor 2 personen met een breedte van 125 cm. Wie met 2 personen slaapt, kan ook 2 aparte matten naast elkaar leggen, wat meer isolatie en ruimte oplevert.
Waar slaap je: autokamperen, trektocht of festival?
Autokampeerders hoeven niet op elke gram te letten, en daar past een dikke mat of stevige schuimmat zoals de NOMAD Perth, door de fabrikant omschreven als een stevige mat voor autokampeerders. Trekkers kiezen een dunne, compacte mat die klein oprolt. Voor een festival volstaat vaak de lichte Bo-Camp, die je op een vouwnaad kunt oprollen. Dat verschil bepaalt je keuze vaak sneller dan de details op de verpakking.
Onderhoud en bewaren
Laat een zelfopblazende mat na gebruik volledig drogen voor je hem opbergt. Rol hem op met het ventiel open, zodat de lucht eruit kan, en bewaar hem bij voorkeur uitgerold of losjes opgerold: het schuim blijft dan beter in vorm. Een scherp voorwerp onder de mat is de vaakste oorzaak van een lek; leg eerst een tentzeil of grondzeil neer.
Veelgemaakte fouten
- Alleen naar de dikte kijken zonder de R-waarde of materiaal te vergelijken.
- Een smalle mat kopen en na de eerste nacht merken dat je ellebogen over de rand hangen.
- Een tweepersoonsschuimmat verwachten als ‘matras’: hij is dun en dient vooral als isolatie.
- Het ventiel niet helemaal openzetten, waardoor een zelfopblazende mat traag opzwelt.
- Een scherp voorwerp onder de mat laten liggen, zodat de mat lek raakt.
Veelgestelde vragen
De vragen die het vaakst opkomen bij het kiezen van een slaapmat.
Wat is het verschil tussen een slaapmat en een luchtbed?
Een slaapmat is dunner, compacter en bedoeld voor kamperen en trekken. Een luchtbed is hoger en breder, maar minder handig mee te nemen.
Hoe dik moet een slaapmat zijn?
Voor lichte tochten volstaat 3 tot 5 cm; voor meer comfort kies je 8 tot 13 cm. Zijslapers kiezen liever dikker.
Blaast een zelfopblazende mat helemaal vanzelf op?
Meestal niet helemaal. Het schuim zet uit, maar voor een stevige mat pomp je nog bij, bijvoorbeeld met een ingebouwde voetpomp.
Is een schuimmat beter dan een opblaasbare mat?
Een schuimmat gaat niet kapot en is snel klaar, maar neemt meer plaats in en ligt stijver. Een opblaasbare mat ligt zachter en rolt kleiner op.
Hoe lang moet een slaapmat zijn?
Kies minstens je lichaamslengte. Matten van 180 tot 200 cm passen bij de meeste volwassenen.